Column

VERANDERINGEN IN GEMEENSCHAP
Leven heeft geen zin, je moet er zin aangeven. Dat is de uitspraak van Etty Hillesum die voor Gerben leidraad is in zijn leven. Hij vertelt hoe hij zich thuisvoelt bij het humanisme, waar deze uitspraak valt in het kader van de autonome mens die zijn leven actief bekleedt met zin. Hij voegt er meteen aan toe dat dat ook de achilleshiel is van het humanistisch gedachtegoed goed, want je hebt ook anderen nodig. Totale autonomie bestaat niet en als het al zou bestaan, zou je er een egoïst van worden. Toch zegt hij even later dat in zijn woordenboek het woord gemeenschap niet voor komt. Deze uitspraken prikkelen mijn gedachten op meer dan een vlak, en niet alleen omdat ik als vrijzinnig-christelijk-met-humanistische sympathieën ook een groot liefhebber ben van de nagelaten dagboeken van Hillesum…
Gerben bevindt zich ongetwijfeld in breed gezelschap van mensen die zingeving als een actieve bezigheid dagelijks vormgeven. In de Vrijzinnige Geloofsgemeenschap NPB is daar op veel plaatselijke cursussen, lezingen en kringen een breed aanbod voor ontwikkeld omdat velen zich hierin herkennen. Tegelijk roept het bij mij de vraag op of dat het enige is. Komt zin in het leven je ook niet toevallen, vanuit wat er op je levensweg gebeurt, hoe je ontwikkeling verloopt, of de mensen die je ontmoet?[i]
En dan de uitspraak over gemeenschap, dat komt in Gerbens woordenboek niet voor. Zo’n sociaal bewogen man, met een geëngageerd beroep en veel communicatieve zintuigen, die met zijn werk en de tijd die hij steekt in zijn gezin van alles bijdraagt aan de gemeenschap die onze samenleving is heeft niets met ‘gemeenschap’. Welke gemeenschap heeft hij voor ogen? Het is een veelbetekende uitspraak die niet op zichzelf staat, want het hele begrip gemeenschap is in beweging. In onze vereniging net als daarbuiten. Niet voor niks brengt onze vitalisering als proces de vereniging op drift, omdat alles verandert: de inhoud van het vrijzinnige erfgoed, de vormgeving van het vrijwilligerswerk, de gemeenschappelijke viering van diensten, de bijdrage die mensen financieel leveren…Participatie gebeurt steeds meer op een deelgebied en zo ontstaat gemeenschap in een gemeenschap. Zo is doehetzelfrelgie.nl niet alleen een project van de Vrijzinnige Geloofsgemeenschap NPB maar vooral een onderdeel van een bredere internetgemeenschap en daarom geen strikt individueel project. Of zou Gerben dat anders zien? Misschien krijgen we daarop antwoord in in het tweede deel dat aan hem gewijd is….




[i] (ik weeg dit verschil ook af in mijn essay ‘zielsverlichting’)


>> Reageer


DE ZIN VAN HET LEVEN
Wat is de zin van het leven? Wat een vraag hebben we aan onze filmsterren voorgelegd! Wie weet er nu een antwoord op zo’n grote vraag. In de nadagen van het postmodernisme is alles immers gedeconstrueerd, niets meer zeker en alles relatief. Gelukkig verhindert dat onze gasten inde filmpjes niet om hun eigen doehetzelf antwoorden te geven op de vraag naar de zin van het leven. Leren is een sleutelterm in de antwoorden van de jongeren. Leren stilstaan bij wat er al is, het leren vinden van je eigen spoor, je ziel leren ontwikkelen. Volgens Elisabeth gaat dat leren je levenlang door, als je 80 bent, ben je misschien nog aan het spoorzoeken en aan het leren. De zinvraag duikt op als je het even niet meer weet in je leven, merkt Annelieke op. Dan ga je vooral nadenken over de vraag wat je leven voor zin heeft. Een zin in het leven is niet iets wat je hoeft te vinden, de zoektocht is waar het om gaat, voegt een van de anderen toe. Jael gelooft dat het ontwikkelen van je ziel de zin van het leven is. Je ziel reïncarneert en krijgt in ieder leven weer een nieuwe kans om zich te ontwikkelen en te leren. Aan het eind van deze serie van doe-het-zelf-religie staan daar een paar stevige uitspraken van jongeren die niet bang zijn om de zin van hun leven aan te duiden. Leerzaam, zeker voor diegene onder ons die kijken met de relativerende blik van onze decadente tijdsgeest.



>> Reageer

4-6-2007  joep Beliën
zin en held

ik reageer , schrik niet enigzins korzelig , op het verhaal over zingeving : ik ben een nu 61 jarige man van katholieken huize - en dus gewend aan nogal dogmatische stuff :
Maar door mijn levens-ervaring zeg ik met volle kennis , Vrije wil en overtuiging : ik voel mij met Augustinus geschapen naar Hem (=U de Eeuwige) toe en onrustig is mijn hart totdat het rust in Hem/Haar en ik alles gedaan heb wat in mijn vermogen ligt om bij te dragen aan de Komst van Zijn Rijk van Waarheid en Recht , Goedheid en Schoonheid --
een baken / held daarbij is voor mij de voormalige hoogleraar in het Volkerenrecht Robert Regout , jesuiet - die leefde van 18 januari 1896 tot 28 december 1942 - Toen hij stierf in Dachau , doodgemaakt door de Nazis omdat hij klip en klaar stellingnam tegen de illegitimiteit van de Duitse Bezetting van Nederland !

Zie ook de webstek : www.robertregout.nl

Graag tot hoors/ ziens /mails of lees

Joep Beliën Zaltbommel
joepbelien@chello.nl

3-8-2008  Geert Nijboer
Iedereen zal thuiskomen.
Op de zin van het leven zijn pas antwoorden te geven indien je duidelijke
tegenstellingen in je gaat ervaren.Om te begrijpen waarover het gaat,noem ik het ego de donkere en het Goddelijke de lichtzijde.Het ego is nauw verwant met hebzucht,geweld,corruptie en leugens.Het Goddelijke heeft met delen,
steunen en verzorgen te maken.Innerlijk
kunnen daar conflicten door ontstaan.
Deze scholing is nodig,zonder tegenstellingen is niets te herkennen en is ook bewustwording onmogelijk.Deze strijd heeft ook Jezus ervaren.Zijn troostwoorden waren,ik heb overwonnen
en ook gij zult overwinnen.Dit heeft direct met de zin van het leven temaken.

HELDEN
Weeklog HELDEN

Als kind had ik altijd verschillende helden tegelijk. Een vriendin waar ik erg tegenop keek, een popidool, een stille liefde. Net als Kirsten ontdekte ik pas later dat het feit dat ze mijn held waren, niet betekende dat ze aardig waren. Want de held was altijd sterk, stoer en zelfverzekerd, en dat betekende vaker zelfingenomen en arrogant, dan aardig. Misschien is dat ook niet de functie van een held, om jou aardig te vinden. Misschien heb je helden nodig in je eigen ontwikkeling. Zo schetst Rolf dat zijn karateleraar hem naar het uiterste weet te brengen. En Annelieke merkt op dat ze graag van mensen iets wil leren, en waarschijnlijk van iedereen wel wat kan leren. Een spannende gedachte: elk mens kan als het ware je tijdelijke held zijn, omdat elk mens je op een deel van jezelf iets te bieden heeft, een spiegel voorhoudt of je laat reiken naar een hoger doel voor jezelf. Als ik mijmer over welke religieuze helden er zijn, dan valt op dat god voor de jongeren geen held is. Gelukkig maar, is mijn primaire gedachte daarbij. De teksten in de tradities waarbij God als een spierballensuperman is opgevoerd, zijn over het algemeen later aangevuld met beelden van God als een drager, een bron, een vurige wind, een plek om te schuilen. En een held? Als je er iets van wil leren, ja. Omdat de terugkeer naar de innerlijke bron je altijd weer bij jezelf bepaalt, en je zo als mens laat groeien.
Veel kijkplezier!

>> Reageer


LIJF EN LIJDEN

MAANDAG 30 APRIL 2007

Twee van mijn mannenvrienden weten mij in deze tijd van het jaar danig op stang te jagen, door hoog op te geven van de opwaaiende zomerjurken en diepe decolletes die het straatbeeld bepalen. Ze doen het voorkomen als een onvermijdelijkheid van de natuur, dat ze er naar kijken en aandacht aan besteden.  De geslachtsdrift is nu eenmaal eigen aan de menselijke natuur, die lijkt ons te leiden, daar doe je niks aan. Dat is zo'n beetje hun boodschap. Anderzijds, probeerde de ChristenUnie kortgeleden een halt toe te roepen aan de halfnaakte dame op een billboard in de binnenstand van Utrecht, en meteen kwam de discussie in een truttig soort betullingssfeertje terecht. Misschien moeten al deze mensen eens naar de dames in ons filmpje luisteren. Over het filmpje 'lijf en lijden' van deze week, is een boeiend gesprek denkbaar. Verschillende kanten van lichamelijkheid en lijden worden genoemd. Enerzijds vallen er gelijk een aantal kritische geluiden op. Lichamelijkheid in de media roept beelden op waar vrouwen niet aan kunnen voldoen (Annelieke) en uiterlijke schoonheid wordt gelijk met domheid geasscocieerd (Jael). Beelden waar niemand aan kan voldoen laten leegte achter, de ware mens erachter krijg je niet te zien. En seks hoort bij liefde, anders ben je bezig een leegte in jezelf te vulle. Een ander perspectief komt van Kirsten, die inbrengt dat seksualiteit ons gegeven is als iets moois, om van te genieten. De kerk vermijdt het niet meer om over seksualiteit te spreken, maar doet er wel ingewikkeld over, glimlacht ze aan het eind. Glashelder wordt waar de pijn zit bij het onderwerp lichamelijkheid, voor jonge vrouwen in deze tijd. Aan de andere kant is er ook een alternatief denkbaar, want seksualiteit is iets moois. Hoe verhoudt zich deze kanten tot elkaar? Stof tot nadenken, heren en dames!

>> Reageer


HOUVAST
Een jaar geleden verscheen het boek Hoe een klein rotgodje God vermoordde. In dit boek betoogt Guus Kuijer dat het oude godsbeeld hoognodig aan vervanging toe is, omdat hij tot een man met een grijze baard is gemaakt door dogmatische en institutionele beeldvorming. Zo’n beeld is een houvast voor mensen maar het schuift voor een doorleefder zicht op God. In het filmpje van deze week blijkt hoe zeer deze oproep uit het hart gegrepen is. Jael verbaast zich over de gewoonte om deze man met de baard met behulp van geschriften te willen bewijzen. In andere woorden zegt ook Kirsten dat het bewijs van God op geen enkele manier belangrijk voor haar is. God hoeft niet verklaard te worden, want God hoort bij een ervaringswerkelijkheid en daarvoor hoef je geen verantwoording af te leggen. Bovendien heeft het luid verkondigen van God als een bewijsbaar feit het akelige gevolg, dat mensen zich buitengesloten voelen. Want jij lijkt het niet goed te doen, omdat jij God op die manier nog niet kant, zo legt Annelieke uit. Zo vat ik vrij het gehoorde samen. Wat betekent houvast dan wel in je leven? Daarover gaat het deze week. Veel kijkplezier!

>> Reageer


STILTE

Onze ziel wordt bevolkt door beelden. Beelden van hoe het zou moeten zijn, van wie we zelf zijn, van hoe het hoort, van waar we naar verlangen. De beeldgerichtheid van onze cultuur levert daaraan een enorme bijdrage. Ze bekleedt onze ziel met allerlei behangetjes: een emaillevaas roept het beeld op van een pittoreske tuin in de Provence, een subtiel bloemetjesmotief riekt naar Laura Ashley, een merknaam die weer associaties oproept met Britse gastvrijheid en vriendelijkheid… Beelden die onze ziel soms verfrissen en soms afleiden van de kern van de zaak, meen ik.

In onze culturele traditie bestaat een tweeslachtigheid inde omgang met beelden: we hebben een afkeer van het adoreren van beelden, dat is onze calvinistische inslag, en tegelijk zijn we af en toe ook in de ban van beelden. In het filmpje van deze week over stilte komt het thema beelden ook een aantal keer aan de orde.

De gasten in ons filmpje noemen meditatie en stilte als manieren om met beelden om te gaan, beelden tot rust te laten komen en inspirerende beelden te zoeken.

Meditatie is de beelden en gedachten rustig aan je voorbij laten trekken, terwijl bidden een vorm is van op iets hopen, zo merkt Kirsten op. Van waar je op hoopt vormt zich een beeld in je binnenste. Met andere woorden: Bidden houdt het visioen levend van hoe het leven ook kan worden geleefd. Of van hoe: het ook zou kunnen zijn, of van… Bidden doet een beroep op onze daadkracht en onze bezieling om iets tot stand te brengen, en daarom maakt het onrustig. De beelden stil tot je laten komen, dat is meditatie. De beelden spelen bij gebed en meditatie dus in een verschillende rol. Maar ze bewonen onze ziel en daar doen we iets mee. Maar de rol van meditatie kan ook in auditieve termen worden uitgedrukt. Meditatie betekent naar binnen luisteren, zegt Elizabeth. Een voltreffer.

Ik wens u veel kijkplezier. En daarna een moment van naar binnen luisteren.

Esther Kopmels

>> Reageer

14-4-2007  matthijs de jongh
Mooie site
hoi esther,
leuke site en mooi project. zo langzamerhand wel een lappendeken, zinweb, nvo, zinprofiel, zinweb 18-30, doehetzelfreligie, het is moeilijk bij te houden! vrijzinnigen zijn gereformeerder dan ze willen toegeven: ieder met een eigen hokje en eigen naam. Toch stuk voor stuk mooie initiatieven; hoop dat ook deze site een succes wordt!
groeten, Matthijs de Jongh (Vrijburg Adam)
ps - als ik me niet vergis heb jij in Mira gespeeld? Ik speelde een tijdje hobo nadat Jaap wegging)

8-5-2007  esther kopmels
vele vrijzinnige sites
Dag Matthijs, je hebt helemaal gelijk, er zijn vele vrijzinnige winkeltjes op de markt open! Hoe leuk we ook samen werken, elke toko houdt toch zijn eigen kleur en dat is ook internet terug te zien. Deze site is van de Vrijzinnige Geloofsgemeenschap NPB, en beoogt een vrij platform voor religieuze doe hetzelvers te zijn, die zich aan de filpmjes kunnen laven en schaven...
en tot slote: ik ben inderdaad van mira destijds..wat is de wereld toch klein! Groet Esther

GOD

Je kunt soms een beetje moedeloos worden als je je kranten bij houdt en leest over ‘jongeren’. ‘Ze’ drinken teveel, ‘ze’ hebben geen zin om zich ergens voor in te zetten, ‘ze’ gaan niet meer naar verenigingen en willen nergens bij horen….En door de invloed van MTV weten jongeren niet meer wat liefde is, maar denken alleen aan seks….

Wie net zoals ik moe wordt van zulke zwartgallige geluiden over de komende generaties, zal zich verkneukelen bij het zien van het filmpje over God. ‘God is een vorm van liefde’, zegt Kirsten in ons filmpje. Liefde tussen mensen, met zo’n beeld laat God zich het beste omschrijven. Hoezo jongeren weten niet meer wat liefde is?

 Ze verbinden er zelfs het woord God aan! ‘God is een scheppende kracht’, meent Elisabeth, ‘hij zit achter de dingen’. Een ontluikende boom met propellertjes, kijk dan wat een scheppingskunst. En dan Annelieke. Zij verbindt God met de kunst van het ontvangen. ‘Spiritueel leven is leven vanuit de wetenschap dat je niet steeds meer hoeft te geven, maar dat je mag leren ontvangen’. Wauw. Wat een fantastisch tegengif tegen alle cynisme. Veel kijk plezier!

Esther Kopmels

>> Reageer

30-3-2007  Kees Vasterik
Hoe cynisme?
Soms word ik moedeloos van de vooroordelen die bestaan over de oudere generatie. Mensen denken vaak dat je cynisch wordt, als je boven de 50 komt. Nou ik niet! En al helemaal niet over de jongeren. Ik vind dat zij veel in beter aanpakken dan wij. Socialer ook.

31-3-2007  Annelieke
ontvangen
Dag Esther,

Jij schrijft dat ik heb gezegd dat ik de balans tussen geven en ontvangen zo belangrijk vindt. Minder geven en meer ontvangen. Dit klopt niet met wat ik heb willen zeggen (en naar mijn idee zeg ik het ook niet zo in het filmpje). Ik vind de balans tussen willen/zoeken en ontvangen belangrijk in het leven. Ik wil meer leren ontvangen, het leven laten gebeuren ipv steeds de controle te willen houden. Dit heeft voor mij weinig te maken met geven. Meer met loslaten, vertrouwen, met overgave.
Jouw interpretatie levert ook een relevant gegeven op, maar het is niet wat ik heb willen zeggen.
Zo zie je maar weer, dit thema laat zich niet zo gemakkelijk in woorden vatten die iedereen hetzelfde begrijpt!

Een vriendelijke groet van Annelieke

2-4-2007  Esther Kopmels
ontvangen
Dag Annelieke
wat leuk dat je reageert op mijn interpretatie van het woord ontvangen. Ik denk dat het verschil tussen ontvangen versus geven en ontvangen versus controle houden, in feite niet zo enorm groot is. Juist in gemeenschappen, en tegen die context formuleer ik mijn vragen, zijn de grootste controleurs ook vaak de grootste gevers. De mensen voor wie het het moeilijkst is om de controle van processen los te laten, geven vaak heel veel, en hebben meer moeite om zich te laten inspireren en de dingen aan hun natuurlijke gang over te laten. Jouw reactie geeft mij de kans om dit te verhelderen. Bij dezen!